Ετικέτα: Πρόκλος
-
Η θεολογία της ψυχής στον Πρόκλο, Πλωτίνο και Πορφύριο
Η θεολογία της ψυχής στον Πρόκλο, τον Πλωτίνο και τον Πορφύριο αποτελεί θεμέλιο της νεοπλατωνικής μεταφυσικής, με κοινή ρίζα τον Πλάτωνα, αλλά και με σημαντικές αποχρώσεις και εξελίξεις στη σκέψη κάθε φιλοσόφου. Παρακάτω παρουσιάζεται μια συγκριτική και θεματικά οργανωμένη ανάλυση των βασικών σημείων της θεώρησης της ψυχής στους τρεις στοχαστές. 1. Πηγή και φύση της Read more
-
Η θεολογία των Θεϊκών Τριάδων στον Πρόκλο
Η θεολογία των Τριάδων των Θεοτήτων στον Πρόκλο αποτελεί έναν από τους πιο εξελιγμένους και συστηματικούς πυρήνες της νεοπλατωνικής μεταφυσικής. Βασίζεται στη διδασκαλία του Πλωτίνου και του Ιάμβλιχου, αλλά φτάνει σε ένα εντελώς καινοτόμο βαθμό συστηματοποίησης και ιεραρχικής διαβάθμισης της θεότητας. 🔺 Γενική Θεώρηση Ο Πρόκλος διατυπώνει μια τριαδική αρχή που διαπερνά ολόκληρη την πραγματικότητα, Read more
-
Όπως ο Χρόνος είναι εικόνα της Αιωνιότητας, έτσι και η Αγάπη είναι εικόνα της Αγαθότητας του Ενός, μέσα στα αισθητά
1. «Όπως ο Χρόνος είναι εικόνα της Αιωνιότητας…» Αυτό είναι δάνειο από τον Πλάτωνα, κυρίως από τον «Τίμαιο» (37d–38b), όπου δηλώνεται ότι ο χρόνος γεννήθηκε μαζί με τον ουρανό ως «κινητή εικόνα της αιωνιότητας» (εἰκών ἀϊδίoυ). Ο Χρόνος δεν είναι κάτι αφ’ εαυτού υπαρξιακά πρώτο, αλλά ένα μέσο μερικής συμμετοχής στο άχρονο, ένα «καθρέφτισμα» του Read more
-
Περὶ τῆς Ἀγαθότητος τοῦ Ἑνὸς ὡς Θεοῦ καὶ Πρώτης Αἰτίας
Ἡ Ὑπερτάτη Ἀγαθότης ὡς Πηγή πάντων ◼ Πλωτῖνος (V.1.5):«Πάντα ἐκ τοῦ ἑνός· ὁμοίως δὲ καὶ ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ. Διὸ ἀναγκαῖον εἶναι τὸ ἓν καὶ τὸ ἀγαθὸν ταὐτόν.» Ἡ Ἀγαθότης, οὖσα ἡ πηγαία καὶ ἀενάως δημιουργικὴ δύναμις, τυγχάνει ἡ Πρώτη Ἀρχὴ καὶ Πρώτη Θεότης, οὐχ ὡς ἀόριστος ἔννοια καθ’ ὑπονοουμένην παρερμηνείαν τοῦ ὑπερουσίου καὶ ὑπέρλογου, ἀλλ’ Read more
-
Διονυσιακή θεολογία
Η αρχαία Διονυσιακή θεολογία περιλαμβάνει ένα από τα βαθύτερα και μυστηριωδέστερα θεολογικά και μυητικά σχήματα της αρχαιότητας, το οποίο συνδέει τον Θεό Διόνυσο με την ένωση του ανθρώπου και του θείου μέσω της συμμετοχής στο πάθος και την αναγέννηση του θεού. Βασικά σημεία αυτής της θεολογίας είναι: 1. Ο διαμελισμός του Διονύσου (σπαραγμός) Σύμφωνα με Read more
-
Θέωση και Πτώση Ψυχής στον Νεοπλατωνισμό
Σύγχρονη ρήση για την Θέωση ή την Πτώση της Ψυχής: «Ἡ πρὸς τὸ Ἕν νοητικὴ ἐλευθερία τῆς ψυχῆς ἢ θεουργικῶς ἀνατείνει πρὸς δημιουργικὴν ἔκφανσιν τοῦ Θείου, ἢ εἰς ἀπόνοιαν ἐκπίπτουσα καθίσταται θηριώδης καὶ θεομάχος, ἀντιτείνουσα τῷ ὄντως Θεῷ.» Ερμηνευτικά: Η απόδοση της ρήσης στη νεοελληνική, με σεβασμό στο νοηματικό και φιλοσοφικό της βάθος, έχει ως Read more
-
Περί αναστάσεως ψυχής και αναστάσεως σώματος στην Νεοπλατωνική θεολογία
1. Πλωτίνος – Εννεάδες (VI.9.8) Ο Πλωτίνος αρνείται κάθε αξία στην «ανάσταση σώματος»· η πραγματική σωτηρία είναι η ἀνάτασις τῆς ψυχῆς εἰς τὸ νοητόν.Αρχαίο κείμενο: «Εἰ δὲ ἔστιν ἡμῖν ἐκεῖθεν ἡ γένεσις, ἐκεῖσε ἀνάβασις· ἀναβητέον οὖν, ὡς οἱ Διονυσιαζόμενοι καθάρσεις ποιοῦνται, πρῶτον ἐκδὺς τὸ παλαιὸν ἱμάτιον καὶ ἀποθεὶς πάντα τὸν κόσμον τοῦτο ἐποίησεν…» Μετάφραση (νεοελληνική): Read more
-
Η Σιγή του νου και η θέαση του Νοητού Φωτός στον Πρόκλο και Πλωτίνο
Πρόκλος Η ανάγκη της εσωτερικής ησυχίας, της στροφής προς τα έσω και της θεωρίας του Νοητού Φωτός — είναι βαθύτατα παρούσα σε πολλά σημεία του έργου του Πρόκλου, ιδιαίτερα: Συναφείς ιδέες στον Πρόκλο: Ενδεικτικό Παράθεμα (παραφρασμένο): Από το Περί της κατά Πλάτωνα Θεολογίας, βιβλίο Β’: «Ἡ ψυχὴ ἀναδιπλοῦται ἐφ’ ἑαυτήν, ἀναμιμνῄσκουσα τὸ πατρικὸν φῶς, καὶ Read more
-
Επικλήσεις ψυχών, παρουσία φασμάτων (φαντασμάτων), εμφάνιση φωτεινών μορφών, πνευμάτων ή θεουργικών σημείων στον Πρόκλο
Ο Πρόκλος, ως κορυφαίος νεοπλατωνικός φιλόσοφος και θεουργός, κάνει αρκετές αναφορές σε φαινόμενα όπως επικλήσεις ψυχών, παρουσία φασμάτων (φαντασμάτων), εμφάνιση φωτεινών μορφών, πνευμάτων ή θεουργικών σημείων, κυρίως στα εξής έργα: 🔹 Σχόλια στον Πλάτωνα (ιδίως στον “Αλκιβιάδη”, “Παρμενίδη” και “Πολιτεία”) 🔹 Εις τον Πλάτωνος Κρατύλον Υπόμνημα (Σχόλια στον Κρατύλο) 🔹 Στοιχεία Θεολογίας (Elementatio Theologica) 🔹 Read more
-
Νεοπλατωνική Θεουργία
Ο Πρόκλος (5ος αι. μ.Χ.), ένας από τους σημαντικότερους Νεοπλατωνικούς φιλοσόφους, ανέπτυξε ένα ενιαίο φιλοσοφικό και θεουργικό σύστημα, στο οποίο η φιλοσοφική σκέψη και η θρησκευτική πρακτική ήταν άρρηκτα συνδεδεμένες. Η θεουργία (δηλ. η “θεία εργασία”) αποτελούσε αναπόσπαστο μέρος της προσέγγισής του για την επιστροφή της ψυχής στο θείο. Ακολουθούν τα βασικά στοιχεία σχετικά με Read more
