Ετικέτα: Πλωτίνος

Η θεολογία της ψυχής στον Πρόκλο, τον Πλωτίνο και τον Πορφύριο αποτελεί θεμέλιο της νεοπλατωνικής μεταφυσικής, με κοινή ρίζα τον Πλάτωνα, αλλά και με σημαντικές αποχρώσεις και εξελίξεις στη σκέψη κάθε φιλοσόφου. Παρακάτω παρουσιάζεται μια συγκριτική και θεματικά οργανωμένη ανάλυση των βασικών σημείων της θεώρησης της ψυχής στους τρεις στοχαστές. 1. Πηγή και φύση της Read more

1. «Όπως ο Χρόνος είναι εικόνα της Αιωνιότητας…» Αυτό είναι δάνειο από τον Πλάτωνα, κυρίως από τον «Τίμαιο» (37d–38b), όπου δηλώνεται ότι ο χρόνος γεννήθηκε μαζί με τον ουρανό ως «κινητή εικόνα της αιωνιότητας» (εἰκών ἀϊδίoυ). Ο Χρόνος δεν είναι κάτι αφ’ εαυτού υπαρξιακά πρώτο, αλλά ένα μέσο μερικής συμμετοχής στο άχρονο, ένα «καθρέφτισμα» του Read more

Ἡ Ὑπερτάτη Ἀγαθότης ὡς Πηγή πάντων ◼ Πλωτῖνος (V.1.5):«Πάντα ἐκ τοῦ ἑνός· ὁμοίως δὲ καὶ ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ. Διὸ ἀναγκαῖον εἶναι τὸ ἓν καὶ τὸ ἀγαθὸν ταὐτόν.» Ἡ Ἀγαθότης, οὖσα ἡ πηγαία καὶ ἀενάως δημιουργικὴ δύναμις, τυγχάνει ἡ Πρώτη Ἀρχὴ καὶ Πρώτη Θεότης, οὐχ ὡς ἀόριστος ἔννοια καθ’ ὑπονοουμένην παρερμηνείαν τοῦ ὑπερουσίου καὶ ὑπέρλογου, ἀλλ’ Read more

Σύγχρονη ρήση για την Θέωση ή την Πτώση της Ψυχής: «Ἡ πρὸς τὸ Ἕν νοητικὴ ἐλευθερία τῆς ψυχῆς ἢ θεουργικῶς ἀνατείνει πρὸς δημιουργικὴν ἔκφανσιν τοῦ Θείου, ἢ εἰς ἀπόνοιαν ἐκπίπτουσα καθίσταται θηριώδης καὶ θεομάχος, ἀντιτείνουσα τῷ ὄντως Θεῷ.» Ερμηνευτικά: Η απόδοση της ρήσης στη νεοελληνική, με σεβασμό στο νοηματικό και φιλοσοφικό της βάθος, έχει ως Read more

1. Πλωτίνος – Εννεάδες (VI.9.8) Ο Πλωτίνος αρνείται κάθε αξία στην «ανάσταση σώματος»· η πραγματική σωτηρία είναι η ἀνάτασις τῆς ψυχῆς εἰς τὸ νοητόν.Αρχαίο κείμενο: «Εἰ δὲ ἔστιν ἡμῖν ἐκεῖθεν ἡ γένεσις, ἐκεῖσε ἀνάβασις· ἀναβητέον οὖν, ὡς οἱ Διονυσιαζόμενοι καθάρσεις ποιοῦνται, πρῶτον ἐκδὺς τὸ παλαιὸν ἱμάτιον καὶ ἀποθεὶς πάντα τὸν κόσμον τοῦτο ἐποίησεν…» Μετάφραση (νεοελληνική): Read more

Πρόκλος Η ανάγκη της εσωτερικής ησυχίας, της στροφής προς τα έσω και της θεωρίας του Νοητού Φωτός — είναι βαθύτατα παρούσα σε πολλά σημεία του έργου του Πρόκλου, ιδιαίτερα: Συναφείς ιδέες στον Πρόκλο: Ενδεικτικό Παράθεμα (παραφρασμένο): Από το Περί της κατά Πλάτωνα Θεολογίας, βιβλίο Β’: «Ἡ ψυχὴ ἀναδιπλοῦται ἐφ’ ἑαυτήν, ἀναμιμνῄσκουσα τὸ πατρικὸν φῶς, καὶ Read more

Η θεολογία του Γρηγορίου Παλαμά για τον ησυχασμό αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της Ορθόδοξης μυστικής και θεοπτικής παράδοσης. Αναπτύσσεται κυρίως στον 14ο αιώνα, ως απάντηση στον Βαρλαάμ τον Καλαβρό, και εκφράζει την εμπειρική θεολογία της Εκκλησίας για την ένωση με τον Θεό μέσω της θεώσεως. Ακολουθεί συνοπτική παρουσίαση των βασικών σημείων: 1. Ησυχασμός ως οδός Read more

Ακολουθεί ένα κείμενο διαλογισμού γραμμένο ως αρχαϊκός ύμνος, σε ύφος πλατωνικό, εμπνευσμένο από την εμπειρική πρακτική του βουδιστικού Βιπάσανα, τη σιγή και αδράνεια του νοός κατά Πλωτίνο, και τη βίωση του κενού ως ανάβαση στο Έν. Είναι γραμμένο σε αρχαϊκή ελληνιστική μορφή (όχι αυστηρά αττική) για ύφος υμνητικό: Ὕμνος εἰς τὴν ἡσυχίαν τοῦ Νοός καὶ Read more

Ο Πρόκλος (5ος αι. μ.Χ.), ένας από τους σημαντικότερους Νεοπλατωνικούς φιλοσόφους, ανέπτυξε ένα ενιαίο φιλοσοφικό και θεουργικό σύστημα, στο οποίο η φιλοσοφική σκέψη και η θρησκευτική πρακτική ήταν άρρηκτα συνδεδεμένες. Η θεουργία (δηλ. η “θεία εργασία”) αποτελούσε αναπόσπαστο μέρος της προσέγγισής του για την επιστροφή της ψυχής στο θείο. Ακολουθούν τα βασικά στοιχεία σχετικά με Read more