Κατηγορία: Αρχαία Ελλάδα

Σύγχρονη ρήση για την Θέωση ή την Πτώση της Ψυχής: «Ἡ πρὸς τὸ Ἕν νοητικὴ ἐλευθερία τῆς ψυχῆς ἢ θεουργικῶς ἀνατείνει πρὸς δημιουργικὴν ἔκφανσιν τοῦ Θείου, ἢ εἰς ἀπόνοιαν ἐκπίπτουσα καθίσταται θηριώδης καὶ θεομάχος, ἀντιτείνουσα τῷ ὄντως Θεῷ.» Ερμηνευτικά: Η απόδοση της ρήσης στη νεοελληνική, με σεβασμό στο νοηματικό και φιλοσοφικό της βάθος, έχει ως Read more

Τὸ Ἕν ἐστίν, ὃ ἄρχει τοῦ κόσμου, καὶ Πρῶτον Αἴτιον παντὸς ὄντος, ἀθανάτου τε καὶ θνητοῦ. Ἄχρονόν τε ὂν καὶ ἐξαίφνης ἐκπορεύει τὸ πεδίον τῶν Ἀθανάτων Ὄντων, ὃ καλοῦσιν οἱ φιλόσοφοι “Εἶναι”. Ἐντός τούτου τοῦ πεδίου ὑπάρχουσιν αἱ Ἐνάδες, ὁ Νοῦς, ἡ Παγκοσμία Ψυχή, καὶ οἱ Ἀθάνατοι Θεοί. Ὁ Ἀθάνατος Θεῖος Νοῦς νοεῖ τὰς Ἰδέας, Read more

Ο τελετουργικός φόνος ζώων στην αρχαία Ελλάδα ήταν μια συνήθης πρακτική στο πλαίσιο της θυσίας προς τους θεούς. Ωστόσο, ήδη από τα προκλασικά χρόνια, ορισμένα φιλοσοφικά και θρησκευτικά ρεύματα άσκησαν έντονη κριτική σε αυτή την πρακτική, θεωρώντας την αποτρόπαια και πνευματικά βλαβερή. Εδώ αναλύουμε τις κύριες θέσεις τριών σημαντικών ρευμάτων: των Πυθαγορείων, των Ορφικών και Read more

Στην Νεοπλατωνική θεολογία, η φύση του κακού και η προέλευσή του αποτελούν ένα από τα πιο βαθιά φιλοσοφικά ζητήματα. Η προσέγγιση που ακολουθείται, κυρίως από τον Πλωτίνο και τον Πρόκλο, είναι μεταφυσική, θεολογική και απολύτως συμβατή με τη δομή της ιεραρχημένης πραγματικότητας που θεμελιώνεται στο Ένα (τὸ Ἕν). 1. Κατὰ Πλωτῖνον – Το Κακό ως Read more

Στη Νεοπλατωνική φιλοσοφία – ιδιαίτερα στη σκέψη του Πλωτίνου και του Πρόκλου – ο Κόσμος διαρθρώνεται σε ιεραρχικά πεδία ή βαθμίδες της ύπαρξης, τα οποία εκπορεύονται από την ανώτατη Αρχή: το Έν. Η κίνηση από το Έν προς τα κατώτερα επίπεδα περιγράφεται ως εκπόρευση (πρόοδος), ενώ η επιστροφή ως επαναστροφή (επιστροφή του νου στο Έν). Read more

Η ομοίωση του ανθρώπινου σώματος με τον Θείο Κόσμο είναι ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο στον Νεοπλατωνισμό και αντλείται από την Πλατωνική κοσμολογία, ιδίως από τον Τίμαιο του Πλάτωνα. Οι Νεοπλατωνικοί, ιδίως ο Πλωτίνος και ο Πρόκλος, ενίσχυσαν αυτή τη θεώρηση προσδίδοντας στο ανθρώπινο σώμα κοσμική σημασία και ιερότητα. Παρακάτω παρουσιάζονται αντιπροσωπευτικά αποσπάσματα με πρωτότυπο κείμενο, μετάφραση Read more

1. Πλωτίνος – Εννεάδες (VI.9.8) Ο Πλωτίνος αρνείται κάθε αξία στην «ανάσταση σώματος»· η πραγματική σωτηρία είναι η ἀνάτασις τῆς ψυχῆς εἰς τὸ νοητόν.Αρχαίο κείμενο: «Εἰ δὲ ἔστιν ἡμῖν ἐκεῖθεν ἡ γένεσις, ἐκεῖσε ἀνάβασις· ἀναβητέον οὖν, ὡς οἱ Διονυσιαζόμενοι καθάρσεις ποιοῦνται, πρῶτον ἐκδὺς τὸ παλαιὸν ἱμάτιον καὶ ἀποθεὶς πάντα τὸν κόσμον τοῦτο ἐποίησεν…» Μετάφραση (νεοελληνική): Read more

Στην αρχαία Ελλάδα δεν υπήρχε θεσμική ή θρησκευτική λατρεία του «κακού» με τον τρόπο που ίσως φανταζόμαστε από άλλες θρησκευτικές παραδόσεις (π.χ. τον Σατανά στον Χριστιανισμό). Η Κακία και οι κακοδαίμονες (ή «κακοδαίμονες τύχες») αντιμετωπίζονταν ως προσωποποιήσεις κακών ιδιοτήτων ή συμφορών, όχι ως θεότητες άξιες τιμής ή λατρείας. Αντίθετα, οι Έλληνες απέφευγαν, καταδίκαζαν ή και Read more

Πρόκλος Η ανάγκη της εσωτερικής ησυχίας, της στροφής προς τα έσω και της θεωρίας του Νοητού Φωτός — είναι βαθύτατα παρούσα σε πολλά σημεία του έργου του Πρόκλου, ιδιαίτερα: Συναφείς ιδέες στον Πρόκλο: Ενδεικτικό Παράθεμα (παραφρασμένο): Από το Περί της κατά Πλάτωνα Θεολογίας, βιβλίο Β’: «Ἡ ψυχὴ ἀναδιπλοῦται ἐφ’ ἑαυτήν, ἀναμιμνῄσκουσα τὸ πατρικὸν φῶς, καὶ Read more

Ο διαλογισμός αυτός βασίζεται στην Πλωτινική εσωστρέφεια και νοητική ενδοσκόπηση. Σκοπός είναι να ησυχάσει ο νους και να σιγήσει ώστε να στρέψει την οπτική του προς τα ένδον για να βρεθεί μπροστά στην θέα του ίδιου του, του εαυτού και να βιώσει υπέρλογες νοητικές καταστάσεις όπως η αναγωγή στο Εν. Οι βασικές λειτουργίες του Νου Read more