Συντάκτης: Τανύπτερος

Στη Νεοπλατωνική φιλοσοφία – ιδιαίτερα στη σκέψη του Πλωτίνου και του Πρόκλου – ο Κόσμος διαρθρώνεται σε ιεραρχικά πεδία ή βαθμίδες της ύπαρξης, τα οποία εκπορεύονται από την ανώτατη Αρχή: το Έν. Η κίνηση από το Έν προς τα κατώτερα επίπεδα περιγράφεται ως εκπόρευση (πρόοδος), ενώ η επιστροφή ως επαναστροφή (επιστροφή του νου στο Έν). Read more

Η ομοίωση του ανθρώπινου σώματος με τον Θείο Κόσμο είναι ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο στον Νεοπλατωνισμό και αντλείται από την Πλατωνική κοσμολογία, ιδίως από τον Τίμαιο του Πλάτωνα. Οι Νεοπλατωνικοί, ιδίως ο Πλωτίνος και ο Πρόκλος, ενίσχυσαν αυτή τη θεώρηση προσδίδοντας στο ανθρώπινο σώμα κοσμική σημασία και ιερότητα. Παρακάτω παρουσιάζονται αντιπροσωπευτικά αποσπάσματα με πρωτότυπο κείμενο, μετάφραση Read more

1. Πλωτίνος – Εννεάδες (VI.9.8) Ο Πλωτίνος αρνείται κάθε αξία στην «ανάσταση σώματος»· η πραγματική σωτηρία είναι η ἀνάτασις τῆς ψυχῆς εἰς τὸ νοητόν.Αρχαίο κείμενο: «Εἰ δὲ ἔστιν ἡμῖν ἐκεῖθεν ἡ γένεσις, ἐκεῖσε ἀνάβασις· ἀναβητέον οὖν, ὡς οἱ Διονυσιαζόμενοι καθάρσεις ποιοῦνται, πρῶτον ἐκδὺς τὸ παλαιὸν ἱμάτιον καὶ ἀποθεὶς πάντα τὸν κόσμον τοῦτο ἐποίησεν…» Μετάφραση (νεοελληνική): Read more

Στην αρχαία Ελλάδα δεν υπήρχε θεσμική ή θρησκευτική λατρεία του «κακού» με τον τρόπο που ίσως φανταζόμαστε από άλλες θρησκευτικές παραδόσεις (π.χ. τον Σατανά στον Χριστιανισμό). Η Κακία και οι κακοδαίμονες (ή «κακοδαίμονες τύχες») αντιμετωπίζονταν ως προσωποποιήσεις κακών ιδιοτήτων ή συμφορών, όχι ως θεότητες άξιες τιμής ή λατρείας. Αντίθετα, οι Έλληνες απέφευγαν, καταδίκαζαν ή και Read more

Πρόκλος Η ανάγκη της εσωτερικής ησυχίας, της στροφής προς τα έσω και της θεωρίας του Νοητού Φωτός — είναι βαθύτατα παρούσα σε πολλά σημεία του έργου του Πρόκλου, ιδιαίτερα: Συναφείς ιδέες στον Πρόκλο: Ενδεικτικό Παράθεμα (παραφρασμένο): Από το Περί της κατά Πλάτωνα Θεολογίας, βιβλίο Β’: «Ἡ ψυχὴ ἀναδιπλοῦται ἐφ’ ἑαυτήν, ἀναμιμνῄσκουσα τὸ πατρικὸν φῶς, καὶ Read more

Ο διαλογισμός αυτός βασίζεται στην Πλωτινική εσωστρέφεια και νοητική ενδοσκόπηση. Σκοπός είναι να ησυχάσει ο νους και να σιγήσει ώστε να στρέψει την οπτική του προς τα ένδον για να βρεθεί μπροστά στην θέα του ίδιου του, του εαυτού και να βιώσει υπέρλογες νοητικές καταστάσεις όπως η αναγωγή στο Εν. Οι βασικές λειτουργίες του Νου Read more

Ο Νεοπλατωνισμός είναι φιλοσοφικό ρεύμα που ξεκινά τον 3ο αιώνα μ.Χ. με τον Πλωτίνο και συνεχίζεται με τον Πορφύριο, τον Ιάμβλιχο, τον Πρόκλο και άλλους. Ενοποιεί και συστηματοποιεί την Πλατωνική φιλοσοφία με έντονα μεταφυσικά και θεουργικά στοιχεία. Παρακάτω παρουσιάζεται μια σύντομη περίληψη των βασικών θεματικών του: 1. Το Ένα (ή Αγαθό) 2. Νους (Νοῦς) 3. Read more

Υπάρχουν τρία μονοπάτια ανάβασης στην Πυθαγόρεια Παράδοση, καθένα από τα οποία συσχετίζεται με μία από τις τρεις βασικές Ιδιότητες του Ενός: Η Ομορφιά, η Σοφία και η Καλοσύνη του, και οι αντίστοιχες συνδετικές ιδιότητες, Αγάπη, Αλήθεια και Εμπιστοσύνη, που είναι οι Χαλδαϊκές Αρετές. Αυτός ο πίνακας συνοψίζει τις ομοιότητες και τις διαφορές τους: Τρεις Ατραποί Read more

Η θεολογία του Γρηγορίου Παλαμά για τον ησυχασμό αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της Ορθόδοξης μυστικής και θεοπτικής παράδοσης. Αναπτύσσεται κυρίως στον 14ο αιώνα, ως απάντηση στον Βαρλαάμ τον Καλαβρό, και εκφράζει την εμπειρική θεολογία της Εκκλησίας για την ένωση με τον Θεό μέσω της θεώσεως. Ακολουθεί συνοπτική παρουσίαση των βασικών σημείων: 1. Ησυχασμός ως οδός Read more

Ακολουθεί ένα κείμενο διαλογισμού γραμμένο ως αρχαϊκός ύμνος, σε ύφος πλατωνικό, εμπνευσμένο από την εμπειρική πρακτική του βουδιστικού Βιπάσανα, τη σιγή και αδράνεια του νοός κατά Πλωτίνο, και τη βίωση του κενού ως ανάβαση στο Έν. Είναι γραμμένο σε αρχαϊκή ελληνιστική μορφή (όχι αυστηρά αττική) για ύφος υμνητικό: Ὕμνος εἰς τὴν ἡσυχίαν τοῦ Νοός καὶ Read more